Dakpanplaten monteren: op panlatten of op gordingen

Voor u begint

De dakhelling: minstens 8°

De dakpanplaat en de Permapan hebben een dakhelling van minstens 8° nodig: 14,1 cm hoogte per meter. Is uw dak vlakker, kijk dan bij de geïsoleerde dakplaten: voor de JI Roof en de JI Eco is 5° genoeg.

Opslaan, dragen en zagen

Dakpanplaten mogen kort buiten liggen, hoogstens een maand. Dek ze af, maar laat lucht tussen de platen, en leg ze om de meter op een steun.

Draag een plaat plat, dan knikt hij niet. Om hem het dak op te krijgen legt u twee balken van de grond tot de muurplaat, en schuift u de plaat daarlangs omhoog. Op het dak loopt u alleen in het dal van de golf, het holle deel.

Zagen doet u met een knabbelschaar of een metaalzaag met fijne tanden. Geen slijptol: daarvan gaat de zaagrand gloeien, en dan gaan de verzinking en de laklaag kapot; de gloeiende deeltjes branden ook nog in de laklaag van de plaat. Veeg boor- en zaagresten meteen weg met een zachte borstel, en lak een beschadiging meteen bij.

Op een oud dak

Bij renovatie mag de oude dakbedekking meestal blijven liggen, ook bitumen of shingles, maar er moet wel een stevige onderconstructie op komen. Dat scheelt sloop- en stortkosten, en de oude dakbedekking blijft isoleren.

Hoe lang, en hoeveel platen?

Meet de lengte van het dakvlak, van de bovenste tot de onderste dakrand, en tel daar de overstek in de goot bij: de plaat moet over de onderste dakrand tot in de goot komen. Het aantal platen is de breedte van het dak gedeeld door 1,1 m, de werkende breedte van een plaat, naar boven afgerond. Een dak van 5,5 m breed heeft dus 5 platen per dakvlak.

Joris Ide maakt de platen tot 8,4 m lang. Is het dakvlak langer, dan komen er twee platen achter elkaar, met 200 mm overlap. De onderste plaat is dan een veelvoud van 350 mm, de lengte van één pan, plus die 200 mm; de bovenste is de rest van het dak plus 200 mm. Het voorbeeld van Joris Ide: bij een dakvlak van 10 m neemt u onderaan 15 pannen × 350 mm + 200 mm = 5.450 mm, en daarboven 10.000 − 5.450 + 200 = 4.750 mm.

Bij Wijdeven liggen de stalen dakpanplaten mat zwart op voorraad, in 9 lengtes van 1,6 m tot 4,05 m. Op 2,15 m na is elke lengte een aantal pannen plus 200 mm, en dus ook goed als onderste plaat bij een overlap. Het is een budgetpartij: zonder garantie, en er kunnen krasjes of kleine deukjes in zitten.

Panlatten en tengellatten

De dakpanplaat ligt op panlatten, dwars op de helling. Joris Ide zet ze om de 350 mm, gemeten van het midden van de ene lat tot het midden van de volgende: één lat aan het eind van elke pan, waar de schroeven komen. Onder de eerste rij pannen aan de gootkant komen twee panlatten, en de onderste daarvan is 10 mm dikker dan de andere.

Soms is er een onderdak nodig. Joris Ide raadt daarvoor een anticondensatiefolie aan: die laat damp van binnen door, maar is waterdicht, zodat condens die zich onder de plaat vormt naar de goot loopt. Daarvoor moet er ruimte zijn tussen de folie en de panlatten. Op de folie komen daarom eerst tengellatten, in de richting van de helling, en daarop de panlatten.

Dakpanplaten monteren zonder panlatten?

Voor de stalen dakpanplaat schrijft Joris Ide panlatten om de 350 mm voor: de schroeven gaan net onder de knik van elke pan de lat in. Wilt u geen panlatten, neem dan de geïsoleerde Permapan. Dat is een sandwichpaneel, en dat ligt rechtstreeks op de gordingen: bij 40 mm dik 1,20 tot 1,42 m uit elkaar, bij 120 mm 2,28 tot 2,92 m, bij een belasting van 1,0 kN/m².

De platen leggen, stap voor stap

1. Is het dak haaks? Meet de diagonalen, van hoek tot hoek. Zijn ze niet even lang, dan is het dak niet haaks. Leg de platen dan zo dat de onderkant de onderste dakrand volgt; kleine afwijkingen vangen de windveren en de nok op.
2. Eerst los neerleggen. Leg een paar platen los op het dak en schuif ze tot de onderkant evenwijdig loopt met de dakrand.
3. Rechtsonder beginnen. U monteert van rechts naar links en van onder naar boven. Op een breed dak legt u de eerste plaat vanuit de hoek iets schuin naar rechts, en laat u de andere erop aansluiten.
4. Vastschroeven. In het dal, net onder de knik van elke pan, door de plaat de panlat in. Hoeveel en waar precies staat hieronder.
5. Twee platen achter elkaar. Leg de bovenste plaat 200 mm over de onderste. Zet in de overlap in elke pan een schroef, en schroef de twee platen boven op de golf, net voor de knik, aan elkaar vast: dan sluiten ze mooi aan.
6. Afwerken. De gootslab, de nok en de windveren, zie goot, nok en windveer.

Schroeven voor dakpanplaten: welke, waar en hoeveel

Joris Ide zet de dakpanplaat vast met zelfborende schroeven met een afdichtring, gelakt in de kleur van de plaat; hij noemt de maat 4,8 × 35 mm. Kies de schroef bij de lat eronder, hout of staal. Op houten panlatten neemt u de HI-LO van 6,3 × 38 mm met een afdichtring van 16 mm: volgens zijn productblad gemaakt voor profielplaten op hout. Wijdeven heeft hem in antraciet (RAL 7016) en zwart (RAL 9005), voor € 0,23 per stuk. De dakpanschroef van 4,8 × 35 mm met een afdichtring van 14 mm is volgens zijn productblad voor staal tot 1,5 mm: voor stalen latten, en voor de nok op de plaat. Die is er in antraciet (RAL 7016), wit (RAL 9010) en zwart (RAL 9011), voor € 0,16 per stuk.

Waar. De schroef komt in het dal, net onder de knik van de pan, en gaat daar door de plaat de panlat in.

Hoeveel. In de onderste en de bovenste rij pannen, en in de overlap, komt in elke pan een schroef. In de rijen ertussen om en om. Joris Ide rekent gemiddeld 10 schroeven per meter plaat: voor een plaat van 3,35 m dus zo’n 34.

Goot, nok en windveer

De goot. Langs de goot werkt u de dakrand af met een gootslab. Tussen de gootslab en de platen komt een positieve vulstrook: profielband dat de ruimte onder de pannen dichtzet.

De nok. De nokpan schroeft u op de top van de golf vast in de plaat, met zelfborende schroeven van 4,8 × 35 mm: daarvoor is de dakpanschroef. Onder de nokpan komt een negatieve vulstrook, die de ruimte tussen de pannen en de nok sluit. Aan de uiteinden komt een noksluitstuk, vastgeschroefd, met de naden dicht met siliconenkit. Wijdeven heeft de ronde nok in zwart (RAL 9005), 2,1 m lang en 2 m werkend, voor € 40,43 per stuk. Een nok in een andere vorm of kleur stelt u samen bij zetwerk op maat.

De windveer. Langs de zijkanten werkt u het dak af met een windveer, ook wel randslab genoemd. Tussen de pan en de windveer kunt u een vlakke vulstrook leggen. Een windveer in de kleur en de maat van uw dak stelt u samen bij zetwerk op maat.

Profielband in de vorm van de pan heeft Wijdeven als profielband JI Permapan panplaat. Het houdt tocht, stof, ongedierte en inwaaiend water of sneeuw buiten.

Geïsoleerde dakpanplaten monteren: de Permapan

De Permapan van Joris Ide is een dakpanplaat met isolatie: buiten de stalen pannen, binnen een licht geprofileerde staalplaat, en daartussen PIR, 40 tot 120 mm dik. Hij is 1,1 m breed, net als de dakpanplaat, en Joris Ide maakt hem van 2,1 tot 9,8 m lang. Hij gaat niet op panlatten maar op gordingen, net als een sandwichpaneel, en ook hier is de dakhelling minstens 8°.

Hoe ver de gordingen uit elkaar mogen

Hoe dikker het paneel, hoe verder de gordingen uit elkaar mogen. Joris Ide geeft per dikte de afstand bij een belasting van 1,0 kN/m², naar beneden en naar boven (wind die aan het dak trekt):

Ligt een paneel op twee gordingen, dan is dat één veld; op drie gordingen twee velden, enzovoort. Neem de kleinste van de twee afstanden die bij uw dak horen. De gordingen moeten aan het eind van het paneel minstens 40 mm breed zijn en in het midden 60 mm. Welke belasting voor uw dak geldt, hangt af van de plek en de vorm van het gebouw: laat het narekenen als u twijfelt.

De Permapan leggen, stap voor stap

1. Dichtingsband op de gordingen. Joris Ide raadt een dichtingsband aan tussen de gording en het paneel.
2. Van rechts naar links, iets schuin. Links en rechts zoals u vanaf de grond naar de nok kijkt. Elk volgend paneel komt 2 tot 3 mm lager te liggen dan het vorige. Legt u het eerste paneel evenwijdig aan de rand van het gebouw, dan zakken de panelen steeds verder, en op een groot dak komt u aan het eind voorbij de goot. Leg het eerste paneel daarom met een lichte helling: onderaan ongeveer 2,5 mm per meter verder naar links dan bovenaan, bij een paneel van 8 m dus zo’n 20 mm. Druk elk paneel over de hele lengte goed tegen het vorige.
3. Schroeven op de golf. De schroeven gaan loodrecht dwars door het paneel, en zo vast dat de ring onder de kop goed afdicht. Op de onderste en de bovenste gording komt een schroef in elke golf, op de gordingen ertussen om de twee golven.
4. De naad in de lengte. Joris Ide dicht de overlap tussen twee panelen extra af met butylband, met om de 350 mm een bevestiging door de naad.
5. De voeg onderaan. Spuit na het leggen de voeg aan de onderkant, tussen de twee staalplaten, over de hele lengte dicht met schimmelwerende siliconenkit.
6. Langer dan één paneel. Het eenvoudigst is één paneel van nok tot goot: de Permapan op maat bestelt u in de lengte van uw dak. Komen er toch twee panelen achter elkaar, dan komt er zwelband in de naad ertussen. Zeg bij de bestelling dat de panelen elkaar moeten overlappen, en geef de afstand tussen de gordingen op.
7. De nok. Bovenaan is de lucht het warmst, en daar is de kans op condens het grootst. Er komt daarom altijd een ondernok, afgedicht tegen de panelen met neopreen- of butylband. Spuit de wigvormige opening bovenaan dicht met PU-schuim, en snijd wat eruit komt na het uitharden af. Het nokprofiel schroeft u met zelfborende schroeven op de panelen, met over de hele lengte een negatieve vulstrook ertussen.
8. De zijkant. Het laatste paneel zaagt u in de lengte op de breedte van het dak, en u werkt het af met een windveer. Zorg met isolatie voor een tochtdichte aansluiting op de wand.
9. De kopse kant. Waar het schuim in zicht is, dekt een isolatiebeschermer het af.

Welke schroef voor de Permapan

De Permapan zet u vast met een paneelschroef met een afdichtring van 19 mm, door de golf heen. De golf is 24 mm hoog en telt mee in de lengte. Per dikte de schroef die past, uit de voorraad van Wijdeven:

Hoe u zelf de lengte bepaalt, staat bij welke schroef voor sandwichpanelen en dakplaten.

Wat kost een dak van dakpanplaten?

Een voorbeeld: een schuur met een zadeldak van 5,5 m lang, met twee dakvlakken van 3,35 m, van de nok tot over de goot. Dat zijn 5 platen naast elkaar per dakvlak, samen 10. Dit kost het vandaag, uit voorraad:

Alleen wat er op voorraad ligt: de panlatten, een paar dakpanschroeven voor de nok, het profielband, de gootslab, de windveren en bezorgen komen erbij. Ophalen in Boekel kan op afspraak en kost niets. De dakpanplaten uit voorraad zijn een budgetpartij, zonder garantie. De prijzen komen uit de winkel en zijn van vandaag; is een lengte op, dan rekent deze pagina met de volgende.

Liever meteen geïsoleerd? De panelen voor hetzelfde dak in Permapan van 40 mm uit voorraad: 10 panelen van 3,6 m, op lengte gezaagd, samen € 1.766,20 excl. btw. Andere diktes en Permapan op maat staan bij wat kosten sandwichpanelen per m².

Vragen over uw dak?

Twijfelt u over de panlatten, de gordingen of de schroef? Bel ons op 0492 32 11 67 of mail naar info@wijdeven.net. Dakpanplaten, Permapan, schroeven, nok en zetwerk haalt u op in Boekel, of laat u bezorgen. Sandwichpanelen op dak en wand staan bij sandwichpanelen monteren.

Bronnen: Joris Ide, Dakpanplaten, montage (MR001), de technische fiches van de JI 24-183-1100 Dakpan en de JI Permapan 1100, de installatiegids JI Permapan PIR, Accessoires (MR036) en Productoverzicht (MR018); de tabellen “Advies schroeflengte” bij de paneelschroeven van Wijdeven. Prijzen en voorraad: de winkel van Wijdeven, van vandaag.